Küresel silahlanma yarışı hız kazanıyor: Türkiye’nin savunma bütçesi nihayet gün yüzüne çıktı. 2025 yılında, dünya genelindeki askeri harcamalar, devam eden çatışmalar ve artan jeopolitik belirsizlikler nedeniyle reel olarak yıllık yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı ve bu durum yeni bir rekor kırdı. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan 2025 yılı raporunda, küresel askeri harcamaların art arda 11. kez yükseldiği ve bu seviyenin tarihteki en yüksek düzey olduğu vurgulandı. Askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise yüzde 2,5 olarak kaydedildi ve bu, 2009 yılından bu yana en yüksek oran oldu.
DÜNYADA EN FAZLA ASKERİ HARCAMA YAPAN ÜLKELER
SIPRI raporuna göre, 2025 yılında en fazla askeri harcama gerçekleştiren ülkeler arasında ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan öne çıkıyor. Bu beş ülke, toplam küresel askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturuyor. ABD, 2025 yılında askeri harcamalarını yüzde 7,5 oranında azaltarak 954 milyar dolara geriletti. Bu düşüşte, eski Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması önemli bir rol oynadı. SIPRI uzmanları, ABD’deki bu düşüşün geçici olduğunu tahmin ediyor.
ÇİN VE RUSYA’DA ASKERİ HARCAMALAR ARTTI
Çin’in askeri harcamaları 2025 yılında yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara yükseldi. Bu artış, Çin’in GSYH’sine oranla yüzde 1,7 seviyesine ulaşarak, 31 yıldır kesintisiz bir yükseliş trendi gösterdi. SIPRI verilerine göre, bu süreç, ordu ve savunma sanayisinde gerçekleştirilen yolsuzlukla mücadele çabalarına rağmen devam ediyor. Çin, son 10 yılda askeri harcamalarını yüzde 62 artırmış durumda ve 2035 vizyonu doğrultusunda kapsamlı bir askeri modernizasyon sürecini sürdürmekte.
Rusya ise askeri harcamalarını 2025 yılı itibarıyla yüzde 5,9 artırarak 190 milyar dolara çıkardı ve dünya sıralamasında üçüncülüğünü korudu.
TÜRKİYE’NİN ASKERİ HARCAMALARI GÜÇLENDİ
SIPRI raporunda Türkiye’nin savunma harcamalarındaki artış dikkat çekiyor. Türkiye’nin askeri harcamaları 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı. Raporda, Türkiye’nin askeri harcamalarının 2016 yılına göre yüzde 94 oranında bir artış gösterdiği belirtildi. Bu artışın en önemli nedeni, yerli savunma sanayisine yapılan yatırımlar olarak ifade ediliyor. Türkiye’de savunma sanayisini destekleyen özel fonun payı, yüzde 25 artış gösterdi ve bu kalem, toplam askeri harcamaların yüzde 22’sini oluşturdu.
AVRUPA’DA SİLAHLANMA HIZLANIYOR
Küresel silahlanma artışında Avrupa’nın rolü oldukça belirgin. Avrupa’nın askeri harcamaları 2025 yılında yüzde 14 artarak 864 milyar dolara ulaştı ve bu rakam tarihsel olarak en yüksek seviyeye çıktı. Son 10 yılda Avrupa’daki askeri harcamaların yüzde 102 oranında arttığı belirtiliyor. Bu artışın sebepleri arasında Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin güvenlik garantilerine yönelik belirsizlikler yer alıyor. Almanya’nın askeri harcamaları yüzde 24 artışla 114 milyar dolara yükselirken, Ukrayna’nın askeri harcamaları 84,1 milyar dolara erişerek GSYH’nin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturdu.
ASYA-PASİFİK VE BATI ASYA’DA HARCAMALAR ARTIYOR
Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamalar 2025’te yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştı. Batı Asya, Güney ve Güneydoğu Asya’da da artış eğilimi sürmeye devam ediyor. Ancak, İsrail’de Gazze’deki saldırıların azalmasıyla askeri harcamalarda yüzde 4,9’luk bir düşüş kaydedildi.
ASKERİ HARCAMALARDA YÜKSELİŞ DEVAM EDECEK
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, ülkelerin artan belirsizliklere karşı silahlanma yoluyla yanıt verdiğini belirterek bu yükseliş trendinin süreceğini ifade etti. Liang, “Küresel askeri harcamalar, devletlerin savaşlara, belirsizliklere ve jeopolitik sarsıntılara karşı geniş çaplı silahlanma hamleleriyle yanıt vermesi sonucunda 2025 yılında yeniden yükseldi.” şeklinde konuştu.
